شاره‌زایه‌كی ئه‌منیی: ترەمپ شه‌ڕی سه‌رتاسه‌ری له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌نێته‌وه‌

شاره‌زایه‌كی ئه‌منیی عیراق هۆشداریی دا له‌ هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕێكی سه‌رتاسه‌ری له‌لایه‌ن دۆناڵد تره‌مپ و پێشبینی ده‌كرێت به‌ژه‌وه‌ندییه‌كان و گروپه‌كانی هاوپه‌یمانی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌دا گورزیان لێ بووه‌شێنرێت.

سه‌باح عگێلی، شاره‌زای بواری ئه‌منی له‌ عیراق ده‌ڵێت كه‌ جموجوڵه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مریكا له‌ ماوه‌ی ئه‌م مانگه‌دا كه‌ له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌یكات و فڕۆكه‌ی B-52ی بۆمبهاوێژی بۆ ده‌نێرێت، واتای ئه‌وه‌یه‌ تره‌مپ نایه‌وێت پۆستی سه‌رۆكایه‌تی راده‌ست بكات و به‌نیازه‌ شه‌ڕێكی گه‌وره‌ هه‌ڵبگیرسێنێت.

وتیشی تره‌مپ ده‌یه‌وێت به‌و جموجوڵه‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئێران و گروپه‌ چه‌كداره‌كانی هاوپه‌یمانی تاران له‌ ناوچه‌كه‌دا بكاته‌ ئامانج، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ش بكات به‌رپه‌رچی ده‌درێته‌وه‌ و پاشان لایه‌نی تری وه‌ك چین دژی ئه‌مریكا دێته‌ ده‌ست.

عگێلی هۆشداریی داوه‌ له‌ هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕێكی سه‌رتاسه‌ری ئه‌گه‌ر ئه‌مریكا گورزی سه‌ربازی بووه‌شێنێت.
دوێنێ یه‌كشه‌ممه‌ فه‌رمانده‌یی هێزه‌كانی ناوه‌ندی ئه‌مریكا رایگه‌یاند، ژماره‌یه‌ك فڕۆكه‌ی بۆمبهاوێژ له‌جۆری (B-52) ره‌وانه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستده‌كات.

به‌گوێره‌ی‌ رۆژنامه‌ی‌ نیویۆرك تایمز، دوای پێشنیاری هێرشكردنه‌ سه‌ر ئێران له‌لایه‌ن دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكاوه‌، پێشنیاری ناردنی ئه‌و فڕۆكانه‌ بۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بڕیاری‌ لێدراوه‌.

 

ز.س

 

شاره‌زایه‌كی ئه‌منیی: ترەمپ شه‌ڕی سه‌رتاسه‌ری له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌نێته‌وه‌

شاره‌زایه‌كی ئه‌منیی عیراق هۆشداریی دا له‌ هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕێكی سه‌رتاسه‌ری له‌لایه‌ن دۆناڵد تره‌مپ و پێشبینی ده‌كرێت به‌ژه‌وه‌ندییه‌كان و گروپه‌كانی هاوپه‌یمانی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌دا گورزیان لێ بووه‌شێنرێت.

سه‌باح عگێلی، شاره‌زای بواری ئه‌منی له‌ عیراق ده‌ڵێت كه‌ جموجوڵه‌ سه‌ربازییه‌كانی ئه‌مریكا له‌ ماوه‌ی ئه‌م مانگه‌دا كه‌ له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌یكات و فڕۆكه‌ی B-52ی بۆمبهاوێژی بۆ ده‌نێرێت، واتای ئه‌وه‌یه‌ تره‌مپ نایه‌وێت پۆستی سه‌رۆكایه‌تی راده‌ست بكات و به‌نیازه‌ شه‌ڕێكی گه‌وره‌ هه‌ڵبگیرسێنێت.

وتیشی تره‌مپ ده‌یه‌وێت به‌و جموجوڵه‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئێران و گروپه‌ چه‌كداره‌كانی هاوپه‌یمانی تاران له‌ ناوچه‌كه‌دا بكاته‌ ئامانج، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ش بكات به‌رپه‌رچی ده‌درێته‌وه‌ و پاشان لایه‌نی تری وه‌ك چین دژی ئه‌مریكا دێته‌ ده‌ست.

عگێلی هۆشداریی داوه‌ له‌ هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕێكی سه‌رتاسه‌ری ئه‌گه‌ر ئه‌مریكا گورزی سه‌ربازی بووه‌شێنێت.
دوێنێ یه‌كشه‌ممه‌ فه‌رمانده‌یی هێزه‌كانی ناوه‌ندی ئه‌مریكا رایگه‌یاند، ژماره‌یه‌ك فڕۆكه‌ی بۆمبهاوێژ له‌جۆری (B-52) ره‌وانه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستده‌كات.

به‌گوێره‌ی‌ رۆژنامه‌ی‌ نیویۆرك تایمز، دوای پێشنیاری هێرشكردنه‌ سه‌ر ئێران له‌لایه‌ن دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكاوه‌، پێشنیاری ناردنی ئه‌و فڕۆكانه‌ بۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بڕیاری‌ لێدراوه‌.

 

ز.س

 

بانكی نێوده‌وڵه‌تی: له‌ هه‌رێمی كوردستان كاتێك كچ هاوسه‌رگیری ده‌كات ده‌رفه‌تی كاركردنی كه‌مده‌بێته‌وه‌

بانکی نێودەوڵەتی رایگەیاند، بەشداری ژنانی عێراق لە بازاری کاردا دابەزیوە و لەئێستادا تەنها 15% هێزی کاری ناوخۆیی ئەو وڵاتە پێکدەهێنن.

بانکی نێودەوڵەتی لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، "لەئێستادا کەمتر لە 15%ـی دەستی کار لە بازاری ناوخۆیی عێراق و ئوردن لە ژنان پێکهاتوە و رێژەکەش لە لوبنان تەنها 26%، ئەوەش نزمترین ئاستی بەشداری ژنانە لەبازاری کاردا لەسەر ئاستی جیهان".

ئەوەش هاتوە، بۆ ئەوەی ژنان و کچان بتوانن بێنەبازاری کارەوە پێویست دەکات راهێنان و خولیی فێربونی پیشەییان بۆ دابین بکرێت و هاوکاریان بکرێت بۆ ئەوەی خوێندن تەواو بکەن، چونکە لە عێراق کەمتر لە 50%ـی کچان خوێندنیان تەواوکردوە.

بانکی نێودەوڵەتی ئەوەشی خستوەتەڕو، کاتێکیش ژنان و کچان دەچنەبازاری کارەوە روبەڕوی ژمارەیەک ئاستەنگی دەبنەوە لەوانەش: بەربەستی یاسایی، روانینی کۆمەڵایەتی، هەراسانکردنی سێکسی و پرۆسەی پێکهێنانی هاوسەرگیریش لە هەرێمی کوردستان و ئوردن وەک لە ئامارەکاندا هاتوە یەکێکی دیکەیە لە ئاستەنگییەکان کە بوەتەهۆی دابەزینی بەشداری ژنان لە بازاری کاردا.

 

ز.س

جۆرە گەنمێكی كوردستان پلەی یەكەمی پێدەبەخشرێت

لە نێو 27 توێژینەوە لە هەشت وڵاتەوە، كۆمكاری عەرەبی خەڵاتی یەكەمی بەخشییە گەنمی "مەعروف" كە بەرهەمی كۆلێجی زانستە ئەندازیارییە كشتوكاڵییەكانی زانكۆی سلێمانییە.

رێكخراوی عەرەبی بۆ گەشەپێدانی كشتوكاڵیی، كە سەر بە كۆمكاری وڵاتانی عەرەبییە، خەڵاتی یەكەمی "ئاسایشی خۆراكیی بۆ ساڵی 2018"ی بەخشییە گەنمی "مەعروف"، كە تەرزێكی نوێی گەنمە و لە كۆلێجی زانستە ئەندازیارییە كشتوكاڵییەكانی زانكۆی سلێمانی، بەرهەمهێنراوە.

كۆلێجی زانستە ئەندازیارییە كشتوكاڵییەكانی زانكۆی سلێمانی ئاماژەی بەوەداوە، گەنمی مەعروف، خاوەنی دوو تایبەتمەندییە، كە لە تەرزەكانی دیكەی گەنم جیای دەكاتەوە: بەرهەمی زۆرترە و بەرگرییەكی بەهێزیشی دژی نەخۆشییەكان هەیە.

27 توێژینەوە لە هەشت وڵاتی عەرەبییەوە "میسر، عێراق، سووریا، عومان، جەزائیر، سودان، ئوردن و فەڵەستین" كاندید بوون بۆ بردنەوەی خەڵاتی "ئاسایشی خۆراكیی بۆ ساڵی 2018" لەبواری زیادكردنی بەرهەمی گەنم. رێكخراوەكەی سەر بە كۆمكاری وڵاتانی عەرەبی پاش هەڵسەنگاندنی سەرجەم توێژینەوە و داهێنانەكان لەلایەن 11 شارەزاوە، خەڵاتی یەكەمی بەخشییە گەنمی "مەعروف".

د. كارزان تۆفیق راگری كۆلێجی زانستە ئەندازیارییە كشتوكاڵییەكانی سلێمانی رایدەگەیەنێت "پرۆژەی هاوشێوەی گەنمی مەعروف گرنگیی زۆریان بۆ ئاسایشی خۆراكی هەرێمی كوردستان هەیە، هەر بۆیە لەسەرەتای بیرۆكەكەوە پاڵپشتیمان كردون و هەوڵمانداوە تەواوی پێداویستییەكانیان بۆ دابین بكەین".

 

ز.س

ئۆکسفۆرد: کاریگەری ڤاکسینەکەمان 70%، بەڵام دەكرێت كاریگەرییەكەی زیاتر بكرێت

زانکۆی ئۆکسفۆردی بریتانی رایگەیاند، کاریگەری ڤاکسینەکەیان 70%یە و دەتوانرێت کاریگەریەکە بگەیەنرێتە 90% لە رێگەی بەکارهێنانی سیستەمی دیاریکراوی دەرمان.

تۆڕی هەواڵی سکای نیوز بڵاویکردەوە، کاریگەری ڤاکسینەکە زانکۆی ئۆکسفۆردی بریتانی 70%یە و دەتوانرێت کاریگەریەکە بگەیەنرێتە 90% لە رێگەی بەکارهێنانی سیستەمی دیاریکراوی دەرمان.

لەوبارەیەوە  مات هانکۆک، وەزیری تەندروستی رایگەیاند، ڤاکسینی نوێی ڤایرۆسی کۆرۆنا کە لەلایەن AstraZeneca بە هاوکاری زانکۆی ئۆکسفۆرد بەرهەمهێنراوەو 90% کاریگەرە.

19ی ئەم مانگە، زانکۆی ئۆکسفۆردی بریتانی راپۆرتێکی لەبارەی ئەنجامی قۆناغی دوەمی تاقیکردنەوەکان لەسەر ڤاکسینی کۆرۆنا بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ڤاکسینەکەی کە بە ChAdOx1 nCov-2019 ناودەبرێت لەسەر 560 کەسی خۆبەخش تاقیکراوەتەوە.

ئاماژەی بەوەشکردوە، خۆبەخشەکان بەسەر سێ گروپدا دابەشکراون کە گروپەی یەکە لە نێوان 18 بۆ 55 ساڵی، گروپی دوەم لەنێوان 56 بۆ 60 ساڵی و گروپی سێیەمیش لە 70 ساڵی بەرەو سەرەوە بون و هەریەکەیان دو دەرزی ڤاکسینەکەیان لێدراوە.

دکتۆر مەهاشی راماسامی، پـزیشک و توێژەر لە دەستەی ڤاکسینی ئۆکسفۆرد رایگەیاندوە، کەسانی بە تەمەن کەمتر جەستەیان سود لە ڤاکسین دەبینێت، بەڵام ئەم ڤاکسینە کاریگەری بەسەر کەسانی بە تەمەنەوە هەبوە بە هاوشێوەی گەنجان.

لەبارەی کاریگەری خراپی ڤاکیسنەکە لەسەر جەستەی توشبوانی ڤایرۆسەکە، راپۆرتەکەی ئۆکسفۆرد باسی لەوەکردوە، "ڤاکسینەکە هیچ کاریگەری خراپی لاوەکی لە قۆناغی دوەمی تاقیکردنەوەکاندا بەدینەکراوە، لە ئێستاشدا قۆناغی سێـیەمی تاقیکردنەوەکان بەڕێوەدەچن لە چەند هەفتەی داهاتودا ئەنجامە سەرەتایـیەکانی دەرکەون".

 

 

ز.س