زیانەکانی ئاردی سپی بۆسەر جەستە و تەندروستی مرۆڤ ئاشکرا دەکرێت

ئێستانیوز

‎پسپۆڕێكی خۆراك مه‌ترسییه‌كانی ئاردی سپی ئاشكرا ده‌كات و ده‌ڵێت، هۆكارێكه‌ بۆ زیادكردنی كێشی له‌شی مرۆڤ و داواش له‌هاوڵاتیان ده‌كات گرنگی به‌ خواردنی ئاردی بۆر بده‌ن.

‎له‌شكر حه‌مید، ئه‌ندازیاری خۆراك و سه‌رۆكی لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی رایگه‌یاند، ئاردی سپی، هۆكارێكه‌ بۆ زیادبونی ئاره‌زوكردنی خواردنی خوارده‌مه‌نییه‌كان و زیاد كردنی كێشی له‌شی مرۆڤ و ئه‌و كاربۆهیدراته‌ی له‌ ئاردی سپیدایه‌ ئاستی شه‌كر له‌خوێندا به‌رز ده‌كاته‌وه‌ كه‌ هۆكاره‌ بۆ دروست بونی نه‌خۆشییه‌ درێژ خایه‌نه‌كان.

‎وتیشی، "ئاردی سپی زیان به‌ته‌ندروستی له‌شی مرۆڤ ده‌گه‌یه‌نێت، به‌پێچه‌وانه‌ی ئاردی سپی، ئاردی بۆر سودی زۆری بۆ ته‌ندروستی مرۆڤ هه‌یه‌".

له‌شكر حه‌مید روونیکردەوە، به‌هۆی گرنگی بەها خۆراکییەکەی و هه‌بونی رێژه‌یه‌كی زۆر له‌ ڤیتامینه‌كان و كانزاكان به‌تایبه‌تی گروپی ڤیتامینه‌كانی (B) و ڤیتامین (نایسین) و هه‌بونی كانزاكان، ‌كاریگه‌ی بۆسه‌ر له‌شی مرۆڤ به‌گشتی و خانه‌كانی مێشك به‌تایبه‌ت هه‌یه‌، ئاردی بۆر وزه‌ی (گاقه‌)ی كه‌مه‌ به‌راورد به‌ئاردی سپی ورێژه‌یه‌كی زۆر پرۆتینی تێدایه‌ كه‌ بۆ بنه‌مای پێكهاته‌ی جه‌سته‌ی مرۆڤ پێیوستن‌.

ئەوەشی خستەڕوو کە، ئاردی بۆر یارمه‌تی مێشك ده‌دات كرداری چالاكییه‌كانی رێك بخاته‌وه‌ وه هه‌روه‌ها رێگری ده‌كات له‌به‌رزبونه‌وه‌ی كۆلیسترۆڵ و به‌رزبونه‌وه‌ی شه‌كر له‌خوێندا و كردنه‌ده‌ره‌وه‌ی كۆلیسترۆڵه‌ زیانبه‌خشه‌كان و چه‌ورییه‌ زیانبه‌خشه‌كان له‌ناو له‌شی مرۆڤدا.

راشیگەیاند، به‌هۆی هه‌بونی فسفۆڕ، ئاردی بۆر ئێسكی مرۆڤ پته‌و ده‌كات و شانه‌كان و خانەکانی له‌ش ده‌پارێزێت کە گرنگن بۆ دواخستنی دەرکەوتنی نیشانەکانی پیری.

‎سەرۆکی لیژنەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی‌ داواشی له‌ هاوڵاتیان کرد، گرنگی به‌ ئاردی بۆر بده‌ن چونکە سودی بۆ لەش و ته‌ندروستی مرۆڤ هەیە و هیچ زیانێکی نییە .

 

 

بيستون لطيف

خواردنی چەرەسات دەبێتە هۆی دڵخۆشكردنی مرۆڤ

ئەلینە ئیمانوێڵ کە پسپۆڕێكی خۆراكی ئەڵمانییە، توێژینەوەیەكی لەسەر كاریگەری چەرەساتەكان بۆسەر دەرونی مرۆڤ ئەنجامداوە و دەریخستوە خواردنیان دەبێتە هۆی دڵخۆشكردنی مرۆڤ.

بەپێی توێژینەوەكە چەرەساتەكان هۆكارێكن بۆ دڵخۆشكردنی مرۆڤ بە تایبەت لە وەرزی زستاندا، بەو پێیەی لەو وەرزەدا بەهۆی بارودۆخی كەش و هەواو نزمی پلەی گەرماوە كەسانێكی زۆر هەست بە بێزاری دەكەن و باری دەرونیان نائارام دەبێت.

بەڕای ئیمانوێل چەرەساتەكانی وەك گازۆ و عەلی بابا دەوڵەمەندن بە ترشی تریبتۆفانی ئەمینی، كە یارمەتی دەردانی هۆرمۆنی سیرۆتۆنین دەدات لەشەوە كە بە هۆرمرنی دڵخۆشی ناسراوە.

توێژینەوەكە ئاشكراشی دەكات كە چەرەساتەكان دەبنە هۆی بەرزكردنەوەی پلەی گەرمای لەش لە كاتی سەرمای وەرزی زستاندا وادەكات مرۆڤ هەست بە ئارامی بكات.

پێشتریش توێژینەوەیەكی دیكە كە لە ئەمەریكا ئەنجامدرابوو سەلماندبووی كە گازۆ ئەگەری توشبونی مرۆڤ بە خەمۆكی كەمدەكاتەوە.

پسپۆڕێک مەترسییەکانی بەستنی دەمامکی رەش ئاشکرا دەکات

خانمە پسپۆڕێکی رووسی بواری جوانکاری هۆشداری دەدات لە بەستنی دەمامکی رەش و پێیوایە گرفتێکی گەورە بۆ پێستی کەسەکە درووست دەکات.

ئیلینا مۆرۆزۆڤا پسپۆڕی جوانکاری رووسی دەڵێت: "دەمامکە رەنگدارەکان ئەوانەی لەماددەی دەستکرد درووستکراون، هەوکردن و هەستەوەری پێست درووستدەکەن".

ئەو خانمە پسپۆرە رووسییە هەروەک باسی له‌وشه‌كردووه‌: "خەڵکێکی زۆر دەبینم لە شەقامەکاندا دەمامکی رەش دەکەن کە رەنگێکیان تێدایە گرفت بۆ پێست درووست دەکەن، تەنانەت نەخۆشەکانیش گلەییان لەو دەمامکانە هەیە کە بۆنێکی کیمیایی نەخوازراویان لێدێت، ئەوانە هەموو دەبنە هۆی درووستبوونی گرفتی تەندوروستیی بۆ پێست، لەبەرئەوەی بۆیەی رەش هەستەوەرییەکی توند درووست دەکات، بۆیە ڕێنمایی دەدەم کە دەمامکی درووستکراو لە لۆکە ببەستن".

مۆرۆزۆڤا ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە کە منداڵان ژمارەیەکی زۆر لە دەمامکی رەنگاوڕەنگ دەبەستن، بەڵام ئەگەر بێت و منداڵان و هەرزەکاران ماوەیەکی زۆر و بێ گۆڕین یان شووشتنی ئەو دەمامکە بکەن، ئەوە وادەکات لە تەمەنی هەرزەکاریدا تووشی گرفتێکی گەورەی تووشبوون بە دەرکەوتنی زیپکە لەسەر رووخساریان ببن.

پێنچ خۆراك سه‌رچاوه‌ی‌ پرۆتینن

پرۆتین كلیلی سه‌ره‌كی ته‌ندروستی و جه‌سته‌یه‌كی باشه‌ و پارێزگاری له‌ هێزی له‌ش ده‌كات، پسپۆڕانی خۆراك ڕێنموی هاوڵاتیان ده‌كه‌ن 5 جۆر خۆراكی ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ پرۆتین بۆ ژه‌مه‌كانیان زیاد بكه‌ن.

 

پرۆتین پێكهاته‌یه‌كه‌ كه‌ له‌شی گه‌وره‌ و بچووك پێویستی پێیه‌تی و پێكهاته‌ی‌ سه‌ره‌كی ماسولكه‌ و پێست و هۆرمۆنه‌كانه‌ و له‌شی خانمان ڕۆژانه‌ پێویستی به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ به‌ 45 گرام پرۆتین هه‌یه‌ و پیاوان 56 گرام پرۆتینیان ده‌وێت.

 

ئه‌مانه‌ش لیستی ئه‌و خۆراكانه‌ن كه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندن به‌ پرۆتین:

 

1- هێلكه‌: سه‌رچاوه‌یه‌كی زۆر باشی ڤیتامین و كانزا و چه‌وری ته‌ندروست و مادده‌ی‌ دژه‌ ئۆكسێنه‌ره‌ و یه‌ك هێلكه‌ 79 كالۆری گه‌رمۆكه‌ و 6 گرام پرۆتینی تیادایه‌.

 

2-باده‌م: ڕیشاڵ و مه‌نگه‌نیز و مه‌گنسیۆمی تیادایه‌، 28 گرام له‌ باده‌م 6 گرام پرۆتین و 146 گه‌رمۆكه‌ به‌ له‌ش ده‌به‌خشێت.

 

3-سنگی مریشك: باوترین ئه‌و خۆراكانه‌یه‌ كه‌ ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ پرۆتین و له‌ یه‌ك پارچه‌ سنگی مریشك 53 گرام پرۆتین و 284 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ به‌ له‌ش ده‌دات.

 

4-شیر: زۆرینه‌ی‌ پێكهاته‌ی‌ خۆراكی تیادایه‌ كه‌ به‌نزیكه‌ی‌ له‌ش پێویستیه‌تی و ئه‌گه‌ر ترست هه‌یه‌ له‌باره‌ی‌ چه‌وریه‌كه‌ی‌ له‌ناویدایه‌ ئه‌وه‌ باشتر وایه‌ ئه‌و جۆره‌ بخۆیته‌وه‌ كه‌ بێ چه‌وریه‌، له‌ یه‌ك كوپ شیردا 149 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ و 8 گرام پرۆتینی تیادایه‌.

 

5-گۆشتی مانگا: سه‌رچاوه‌یه‌كی باشی پرۆتین و ئاسن و ڤیتامین B12 یه‌ و85 گرام گۆشت 25 گرام پرۆتین و 185 گه‌رمۆكه‌ ووزه‌ به‌ له‌ش ده‌دات.

كۆمپانیای هواوی تایبەتمەندییەكانی نوێترین مۆبایلی خۆی ئاشكراكرد

كۆمپانیای هواوی تایبەتمەندییەكانی نوێترین مۆبایلی خۆی ئاشكراكرد بۆئەوەی لەپشوەكانی سەری ساڵدا ببێتە دیارییەك بۆ بەكارهێنەری مۆبایلەكانی ئەو كۆمپانیایە.

مۆبایلی ۆ دیزاینێكی سەرنجڕاكێشی هەیە كە بەچینێكی شوشە داپۆشراوە بۆئەوەی بەرگەی شێ‌و تەڕبون‌و تۆزو خۆڵ بگرێت.

شاشەی مۆبایلەكە جۆری OLEDی قەبارە 6.72 ئینجە بەوردیی پیشاندانی (2676/1236) پێكسڵ‌و تەكنەلۆژیای HDR10 كارپێدەكات.

چارەسەركەری Kirin 985 5Gی نەوەی هەشتەم بۆ مۆبایلەكە جێگیركراوە، ڕامی مۆبایلەكە 8 گێگابایت‌و بیرگەی ناوەكی 128/256 گێگابایتە.

مۆبایلەكەی هواوی خاوەنی چوار كامێرای سەرەكییە بەتوانای (64+8+2+2) مێگاپێكسڵ‌و كامێرای پێشەوەی دوو كامێرایە بەتوانای (32+16) مێگاپێكسڵ‌و تایبەتمەندی ناسەرەوەی ڕوخساری هەیە.

پاتری مۆبایلە نوێیەكە 4000 میلی ئەمپێرەو تایبەتمەندی بارگاویكردنەوەی خێرای هەیە بەتوانی 66 وات، كە دەتوانێت بە35 خولەك مۆبایلەكە بارگاوی بكاتەوە.

 

ك-س