بازاڕی ئازاد، تاڵان‌و قۆرخ نیە

د.محەمەد ئەمین

وەك چەمكی سیاسی , ئابوری وە فەلسەفی زووتر لە چەند وتارا و باسی   بازاری ئازادم كردووە، ئەوەی لێرە دا زیاتر تیشكی ئەخەمە سەر ئەمەیە كە چۆن بە ناوی  بازاری ئازاد وەك هەندێ‌ ناوی تر وە ك نیشتیمانی,  نەتەوەیی, ئاینی  وە یا مەزهەبی و تیرەی و تا یفیەوە لە  زۆر شوێن بەخراپترین شێوە بەكاردێ‌ وە كەلكی لی وەردەگیری بۆ ئەنجامدانی كاری تاڵان و تاوانی ئابووری .

پیش هەرشتێ‌ : سەروەری یاسا، سستمی سیاسی دیموكراسی , یاساغ كردنی قۆرخ كاری , مافی بەكاربەر , چاودێری بازاڕ دارایی وە بازای كار ,بوونی ژ یرخانی ئابووری تۆكمە لەگەڵ كەرتی تایبەتی پێش كەوتوو, وە ئەمجار ئازادی میدیاوهەلی یەكسانبۆ هەموان لەگەڵ  بەرپر سیاریەتی  نیشتیمانی , نە تەوەیی,ژینگەیی/تەندروستی وە كۆمەلایەتی مەرج وبنەمان بۆ بازاڕی ئازاد كە بتوانێ‌ ئەنجامی تەندروستی هەبێ‌ بۆ ژیانی ئابوری تاك و كۆمەڵگا.

وەك رێگەیەك بۆ گەشەی ئابوری كەلك وەرگرتن لە  تواناو بەهرەی ی تاكەكان وەبە بەشداری تواناكانی هەموان لە كۆی گشتی ژیانی ئابووری و بەڕێوە بردنی وڵات,  بازارٍِی ئازاد بەلەبەرچاوگرتنی مەرجەكانی سەرەوە لە زۆر وڵاتانی ئەوروپا و ئەمەریكای باكوور وهەندێ‌ وڵاتی ئاسیا  وەك یابان و كۆریای باشوور ئەنجامی بێ‌ وێنە و سەرسورهێنەری هەبووە لە گەشەو پێشكەوتنی پیشەسازیو تەكنۆلۆجی وە گەشە ی  تەواوی كەرتەكانی ئابووری و بوارەكانی ژیان , هە ڵبەتە لەگەڵ  چەندها تئبینی .

دوای ڕووخانی بلۆكی  سۆسیالیستی لە كۆتای هەشتاكانی سەدەی ڕابردوو بازاڕی ئازاد بو بە مۆدێل و ناسنامەی ئابووری جیهانی هەرلە یەكێتی سۆڤیەتی جاران و ئەوروپای ڕۆژهەڵاتەوە تا ئەگاتە هەندێ‌ لە وڵاتانی جیهانی سێیەم كە ئابووری نیشتیمانیان پلان داڕێژراو بوو واتە دەوڵەتی بوو , ئابووری بازاڕی ئازاد بوو بە جێگرەوەی ئابووری دەوڵەتی .

لەو شوێنانە كەتوانرا بەهۆی سستمی سیاسی دیموكراسی كەم یان زۆر مەرجەكانی بازاڕی ئازاد لەبەرچاو بگیرێت , بازاڕی ئازاد كەم یان زۆر ڕۆڵی بینی لە گەشەی ئابووری و تكامل  كردن لەگەڵ ئابووری ناوچەیی و جیهانی وەك ڕوسیا و ئەوروپای ڕۆژهەڵات و ڤێتنام و هە تا چینیش .

بەڵام لەم شوینانە كە دەسەڵاتی سیاسی ناسنامەی ئابووری و سیاسی دیاریان نیە وە لەسەر بنەمای ملیشیا یان نیمچە ملیشیا درووست بوون بازاڕی ئازاد بەكارهات وە سودی لێ‌ وەرگیراوە لە لایەن دەسەڵات دارانەوە بۆ تاڵان كردن و قۆرخ كردنی هەموو كەرتەكانی ئابووری بۆ بەرژەوەندی دەسەڵاتی خێزانی میلیشیا یی وەك لە عراق و سوریا وە زۆربەی هەرە زۆری وڵاتانی جیهانی سێهەم كە گەشەی دیموكراسی و بیر و فەرهەنگی سیاسی هاوچەرخ تیا  لاوازە .

 لەو شوێنانە كە دەسەڵاتی ملیشیا و نیمچە ملیشیا بوونی  هەیە هەموو كەرتە ئابووریەكانی دەوڵتیان كە بە هێزی و با زوی  خەڵك واتە بە مانوو بون و ئارەقی ناوچاوانی خەڵك وە بە پارەی خە لك  درووست كرابوون تاڵان كرا,وە لە ڕێگەی هێزو نفوزی چەكداری میشیاوە بازاڕ وكەرتە گرنگەكان و هەتا بچوكەكانی تری ئابوری تاڵان و قۆرخ كران .

ئەم تاڵان و قۆرخ كاریە هەمو چالاكی و گەشەیەكی ژیانی ئابوری سست و لاواز كرد وە هەتا لە زۆر شوێندا هەر نەی هێشت, كە ئەمەش بووە هۆی  كەمبونی دەرامەت , بێ‌ كاری زۆر هە تا لە ناو دەرچوانی زاتكۆو خەلكی ئەكادیمی ,وێران بوونی وە گەشە نەكردنی كەرتەكانی پەروەردە , تەندروستی وە روخانی بنەماكانی ئابوری نیشتمانی وە لەمە ش ترسناك تر قەرز كردن و قەرزدار بوون بە وڵاتا ن و دامەزراوە داراییە جیهانیەكانە , كە ئەمەش وائەكات ئەم وڵاتانە تا  داهاتویەكی نادیار نەك هەر ببنە بارمتەی قەرز داران بەڵكو ئەبێ‌ نەوە دوای نەوە كار بكات تەنها بۆ دانەوەی قەرزەكان كە خۆبان  هیچ خێریان لەم قەرزانە نەكردووە كە وەرگیراون واتە نەوەكان بە قەرزداری لەدایك دەبن  وە ئەژین بۆ ئەوەی قەرز بدەنەوە .

ئەم ئاماژانەی سەرەوە ئەمە ئەگەیەنن كە قۆرخ كاری و تالانی  بە ناوی بازاڕی ئازاد چالاكی وە ژیانی ئابووری بە هەموو رەهەندەانسانی و نیشتمانیەكانیەوە سنوردار  ئەكات و كورت ئەكاتەوە بۆ بەرژەوەندی بازنەیەكی بچوك و گوماناوی لە هەمان كاتیشدا خەڵكێكی زۆر بێبەش دەكرێ‌ لە هەموو بەشداریەك لە چالاكی وژیانی ئابوری كەلەئەنجامدائەبێتەهۆی فاسدكرنیپەیوەندییە كۆمەڵایەتیەكان وە لەناوبردنی سە رمایەی مرۆیی كە لە هێز و توانا و بەهرەی گەنجان و خەڵكی بەئەزمونا بەرجەستە ئە بێ‌ .

 لە هەر شوێنێ‌ تێگەشتن لە بازاڕی ئازاد بوو بە كاری تاڵانی وە قۆرخ كاری بێ‌ گوێدانە وە بێ‌ ئامادەبوونی مەرج و بنەماكانی بازاڕی ئازاد ئەوا لەم شوێنە ئابوری میلیشیایی/نا بەرپرس بوونی هەیە كە هیچ پەیوەندییەكی بە زانستی ئابوری , بەرژەوەندی نەتەوەیی , نیشتیمانی وە هە ستی  انسانیەوە  نیە .نمونە بۆ ئەمە عراقی ئێستایە لەگەڵ  زۆر شوێنی تر كە میلیشیا  یا بە ناو دەولەت بە بەلام لە  ناوەرۆكا میلیشیایی وەك زۆر بە ناو دەولەت لە رۆژهەلا تی ناوەراست و وەلاتانی تر ی  جیهان كە   بونەتە  خاوەن دامەزراوەی ئابوری نەوت و كەرتی پەیوەندی و  نیشتەجێ‌ بوون وە  بازرگانی لەگەڵ  قۆرخكردنی هەموو چلاكیەكانی بازاڕ , بەمەش دەسكەوتنی پارەی كاشی/نقد  خەیاڵی بۆ ملیشیا بەجۆرێ‌ لە خەونیشا بە خۆیانەوە نەبینیوە .

هەر وەك لە چەند وتاری پێشودا ئاماژەم بە عەقڵیەتی دەسەڵاتی میلیشیا كردوە  كە  دامالراوە لە ڕەهەندی نیشتیمانی و انسانی وە نەتەوەیی ,بۆ یە ناتوانرێ‌ لەم سەرمایە زۆرە ی كە بە تالانی وە قۆرخ كاری دەستی میلشیا ئەكەوێ‌ دووبارە سەرمایە گوزاری بكرێ‌ لەخزمەتی خەڵك و نیشتیمان ,كە لەئەنجامدا بەجۆرێ‌ لە جۆر ومیتۆدەكانی مافیایی لە دەستیان ئەڕوات كە لەئەنجامدا هەم خۆیان لەناو دەچن و گە لیش بۆ ئایندەیەكی نا دیار ئەبێ‌ لە ئازار و رەوشی  نائاسایی وە  كۆڵە مە رگیا بژی  .كەواتە بۆ ئەوەی  بازاری ئازاد بریتی نە بێ‌  لە  تالانی و قۆرخ كاری  پیوستە زەمینەی ئا بووری و زانستی  بۆ ئا مادە بكرئ وە  مەرج و بنە ما كانی بە جددی لە بەر چاو بگیرئ  .

بۆچی ئێران لە کێشەی نەکەرنۆ کەرەباغ پشتیوانی لە دەوڵەتی  ئازرباینجانی شیعە ناکات؟

هيوا سه‌يد سه‌ليم

دوای شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩ و هاتنە سەر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی لە ئێران، ئەو وڵاتە سیاسەتی هەناردەکردنی شۆڕشی پەێرەوکرد، بەتایبەت لەو وڵاتانەی کە پێکهاتەی شیعەی تێدابوو، نموونەی لوبنان و عێراق و سوریا و یەمەن، کەچی لە قەیرانی نێوان وڵاتی ئازرباینجان و ئەرمینیا کە لەسەر ناوچەی نەکەرنۆکەرباغ سی ساڵە سەریهەڵداوە ئێران پشتیوانی لە ئازرباینجانی زۆرینە شیعە ناکات بگرە پشتیوانی لە وڵاتی ئەرمینیا دەکات، لە ئێستادا کە خەریکە شەڕی نیوان ئەو دوو وڵاتە گەرم دەبێتەوە، تورکیا بە ئاشکرا پشتیوانی لە ئازەرباینجان دەکات، و دەنگۆی ئەوەی هەیە ١٠٠٠ چەکداری بەکرێگیراوی سوری ڕەوانەی ئەو جەنگە کردبێت بۆ پشتیوانی لە ئازەریەکان دژ بە ئەرمینیا، وروسیاش کە رێکەوتنی سەربازی هەیە لەگەڵ ئەرمینیا لە چوارچێوەی رێکەوتنی ئاسایشی هاوبەشی ولاتانی یەکێتی سوڤیەتی کۆن کە ئازەرباینجانی واژۆی لەسەر نەکردووە ئەویش ناراستەوخۆ پشتی ئەرمینیا دەگرێت، هەڵوێستی ئێران لە پستیوانیکردن جێگای هەڵوەستەیە، چونکە ئەرمینیا ولاتێکی مەسیحە و ئازرباینجان موسڵمانی شیعە مەزهەبە، بۆ وەڵامی ئەو پرسیارە دەگەڕێینەوە بۆ هۆکاری سیاسی و جوگرافی .

- لە ئێراندا ئازەریەکان سی یەکی دانیشتوانی ئەو ولاتە پێک دێنن دوای فارسەکان دووەمین نەتەوەن، ئێران ترسی لە باڵادەستی ئەو نەتەوەیە هەیە بۆیە خوازیارە کە کۆماری ئازرباینجان بە کێشەی دیکەوە سەرقاڵ بێت.

- کێشەی ئەو دوو ولاتە لەسەر سەچاوەکانی ووزە لە دەریای قەزوین.

- ئارباینجان هێندەی لە تورکیا نزیکە هێندە لە ئێرانی شیعە نزیک نیە.

- ئێران و ئازرباینجان لە بەرەبەیانی مێژووەوە وەک دوو دراوسێ لە نێوانیان کێشە هەبووە، دواین  نموونەش دەستوەردانی ئازەریەکان لە کاروباری ناوخۆی ئێران بە تایبەی لەسەردەمی یەکێتی سوڤیەت و پستیوانیکردن لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە مەهاباد ساڵی ١٩٤٦.

شایانی باسە نەکەرنۆ کەرباغ ناوچەیەکی ئۆتۆنۆمی دانپێدانەنراوە لەسەر خاکی ئازرباینجان کە ٩٠٪ دانیشتوانەکەی ئەرمەنین ساڵی ١٩٩٢ وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ خۆیان راگەیاندووە و هەمان ساڵێش هەڵبژاردنیان ئەنجام داوە، لەوساوە چەندین جار دەوڵەتی ئازرباینجان هەوڵی داوە ئەو ناوچەیە بەهێز بگێڕێتەوە ژێر دەسەڵاتی خۆی، لە ئێستادا چەند رۆژێکە جارێکی دیکە شەڕ لە نێوان ئازرباینجان و ئەرمینیا لەو ناوچەیە سەریهەڵداوەتەوە و تورکیا لایەنێکی ئەو جەنگەیە.

ئەم بیركردنەوەیە هەر نەگۆڕا؟؟

چاودێرێك..

ئەم وتارەی خوارەوە، عەقڵیەتی خراپی رابردووە بەرامبەر كورد، كە هەمیشە دەیەوێت كورد لەژێر دەستەی ئەواندا بمێنێتەوە، ئێمە دەقی وتارەكە بەزمانی عەرەبی بڵاوی دەكەینەوە. ئەگەر بمانەوێت داهاتوومان لەگەڵ عێراق هەبێت، عەرەب و كورد بتوانن لە ژێر سەقفی ئەم دەوڵەتە بژین، دەبێت كوردو عەرەب عەقڵیەتی خۆیان بگۆڕن، بەتایبەت برا عەرەبەكان:

اقليم كردستان السرطان الذي ينخر الجسد العراقي ؟

15/09/2020

كتب / يوسف الراشد…

ان الخلاف القائم بين حكومة بغداد والاكراد ومنذ تأسيس الدولة العراقية في العشرينيات من القرن الماضي …… فالاكراد يعتبرون شمال العراق هو موطنهم الاصلي وامتداد الحضارة الكردية للاجداد والسلف الماضي وهم شعب لهم تقاليدهم وعاداتهم ويحلمون في اعلان دولتهم في معزل عن العراق وخاضوا حروب وعصيان عسكريا بقيادة ملا مصطفى البرزاني .وسقط خيرة شباب العراق في حروب طاحنة بين حكومة بغداد والجماعات المسلحة الكردية التي تتخذ من الجبال ملاذ وملجا عقب الحكومات التي حكمت العراق ابتداءا من الملكية وحتى الجمهورية .

ومنذ ذلك التاريخ وحتى يومنا هذا لم يستعيد الوطن هيبته وقوته وعافيته وبقى الاكراد ذلك السرطان الذي ينخر الجسد العراقي وينهك قواه وعنصر ضعف لا قوة في الجسد العراقي وان العراق بالنسبة لهم البقرة الحلوب التي تدر عليهم بالخير والاموال فهم ينهبون ثرواته وخيراته وامواله وبتروله ومنافذه الحدودية ومطاراته دون ان يعطوه اي شيء لبغداد .

ورغم تشكيل اللجان والوفود المشتركة واقامة المؤتمرات بين الحكومة والاقليم حول المناطق المتنازع عليها وتطبيق المادة 140 او حصة الاكراد من الموازنة ورواتب الاكراد والبيشمركة اووووالخ من المواد العالقة …. الاان الكفة تنتهي بانتصار الوفود الكردية ورجوعها الى كردستان محملة بالاموال والامتيازات وخسارة وانصياع حكومة بغداد للمطالب الكردية .

وان كل النواب الاكراد في البرلمان العراقي والوزراء المشتركون في الحكومة ابتداءا من رئيس الجمهورية ونواب رئيس الوزراء والمستشارين والقضاء والعسكريين الاكراد قد صوتوا للانفصال وايدوا اقامة الدولة الكردية وهم يعملون على نخر وتفتيت وافشال واضعاف حكومة بغداد .

وان الاكراد قد سبقوا الدول العربية باقامة العلاقات مع الكيان الصهيوني فاالاب ملا مصطفى البرزاني زار الكيان الصهيوني عدة مرات والتقى بكبار اليهود وتحالف وتامر على العراق وسار على نهجة ابنة مسعود البرزاني وجميع الساسة الاكراد وهم لايخفون ارتباطهم وعلاقاتهم وزيارتهم وتسامرهم مع اليهود وقاموا بحرق العلم العراقي في عدة مناسبات ورفع العلم الاسرائيلي دون خجل او حياء .

واصبحت كردستان وصمة عار وملاذ وملجا الجواسيس والخونة والهاربين والمطلوبين للعدالة وهي تستمد قوتها وفرعنتها وطغيانها من اسيادها الامريكان واليهود الذين يقفون الى جانبها في السراء والضراء ويشجعون على اضفاف العراق وتمزقه وتنافر ابنائه وان قوة العراق تكمن في وحدته ونحن الآن أحوج من أي وقتٍ لذلك .

على الحكومة المركزية العمل على فرض السيطرة الكاملة على المنافذ الحدودية التي تعصف بإقتصاد العراق والتي وما زالت مفتوحة على مصراعيها وتهريب النفط المستمر ومشاريع الإنفصال والتجزئة والتقسيم وهذا كله يشكل تهديد حقيقي لجميع العراقيين عرباً كانوا أم من القومية الكُردية.

وعلى الرغم من كل ماتقدم فان حكومة كردستان تصر على عدم تسليم حكومة بغداد اي مستحقات مالية من صادرات النفط او المنافذ الحدودية او واردات المطارات رغم ان الحكومة المركزية سلمت الاقليم تريليون دينار عراقي خلال الاشهر الماضية وهذا يعتبر اجحاف وتجاوز على استحقاقات مناطق الوسط والجنوب العراقي .

وكنا نامل من رئيس الوزراء مصطفى الكاظمي خلال زيارته الاخيرة الى شمال العراق سابقا و(اقليم كردستان ) حاليا ان يعيد الحق ويسترجع جميع الاموال التي يستحوذ عليها الاكراد ويسرقونها من قوت الشعب فالنفط الذي يهربونه وايرادات المنافذ والمطارات وووووالخ من الثروات هي ملك الشعب العراقي لاملك الاكراد فقط فاين حقوق باقي المحافظات .

فزيارة الكاظمي للاكراد غير موفقة ولم يعيد اموال النفط والمنافذ الحدودية المسروقة ولم يجعل مصلحة العراق امام عينيه وتعامل بمكيالين وظلم حقوق مواطني الوسط والجنوب وباقي المحافظات العراقية الاخرى وسار على نهج من سبقوه امثال عادل عبد المهدي او العبادي او المالكي الذين اعطوا للاكراد كل شيء ولم ياخذوا منهم اي شيء وبقى العراق بالنسبة لهم البقرة الحلوب التي تدر عليهم الخير .

ترەمپ و بایدن: یەکەم شەڕ

سەردار عەزیز

کاتژمێر چواری بەیانی بە کاتی کوردستان، لە شاری کلیڤلاند بۆ یەکەمجار ترەمپ و بایدن ڕووبەڕو دیبەتیانکرد. هەرچەندە ڕۆژی هەڵبژاردن نزیکەی مانگێکی ماوەم بەڵام خەڵکێکی زۆر لە ئەمریکا دەنگیان داوە و دەنگدەدەن. چونکە ئەمساڵ بە هۆی نەخۆشی کۆرۆناوە دەنگدان بۆ پۆستە.

لە دیبەیتەکەدا چەند بابەتێک مشتومڕی لە سەر کرا: دەستنیشانکردن دادوەر بۆ دادگای باڵا: ترەمپ دەیەوێت ئامی بارێت دابنێت و دیموکراتەکان دژن، داوا دەکەن پاش هەڵبژاردن ئەو پۆستە یەکلایی بکرێتەوە.

پرسی دووەم کۆرۆنابوو. دیموکرات ترەمپ بە شکستخواردو دادەنێن لە پرسی کۆرۆنادا، بەڵام ترەمپ خۆی بە سەرکەتو دەزانێت.

پرسی سێیەم، ئابوری بوو، کە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە کۆرۆناوە هەیە. ئێستا ئابوری ئەمریکا خراپە، بەڵام پێش کۆرۆنا باش بوو. پرسی چوارهەم، ڕەگەز یان ڕەگەزپەرستی بوو. لێرەدا ترەمپ ئامادەنەبوو دژایەتی میلیشا سپی پێستە توندڕەوەکان بکات کە خۆیان بەباڵاتر لە ئەوانیتر دەزانن. بایدنیش هێندە گەرم نەبوو لە پشتیوانی گروپی ڕەشپێسەتەکان، black life matter، پاشان مێژوی هەردوو کاندید، ژینگە لە گەڵ پرسی ئەوەی ئایا ئەم هەڵبژاردنە بێکێشەیە. ترەمپ بڕوای وەهایە براوەیە، ئەگەر بدۆرێت ئەوا گزی لێکراوە. بۆیە هەر لە ئێستاوە پرسی چونە دادگا لە ئارادایە.

بە گشتی دیبەیتەکە لاواز و خراپ و پڕ لە قسەی ناشیرین و یەکتربڕین بوو. ترەمپ بەتایبەتی ڕێگەی نەدەدا بایدن قسە بکات و هەرکە قسەی دەکرد ئەویش لە هەمانکاتدا قسەی دەکرد. ترەمپ سڵی لە ووتنی هیچ شتێک نەدەکردەوە. کاتێک بایدن باسی کوڕەکەی کرد کە لە خزمەتی سەربازیدا کوژراوە، ترەمپ قسەکانی پێبڕیی و پرسی ئەو کوڕەی هێنایە ئاراوە کە ئالودەیە بە دەرمان.

بە گشتی ئاستی دیبەیتەکە لاوازبوو، ترەمپ بێ ڕێز بوو، پڕ بوو لە بێزاریی. بایدن خاو و بێگیان و لاواز بوو.

بایدن هەوڵی دەدا بۆ خەڵكی ئەمریکی قسە بکات. بەڵام ترەمپ بۆ بایدن قسەی دەکرد. چاودێران دەڵێن ئافرەتان بە تایبەتی زیاتر دژ بە ترەمپ دەبن لە پاش ئەم دیدارە.

ترەمپ بێ پلان و بێ بەرنامە دەردەکەوت. لە ڕاستیدا شەڕی ڕاستەقینەی ئەو دژ بە چەپی توندڕەبوو، کە لە ساندەرسدا خۆی دەبینێتەوە، بۆیە ساندەرس ئامادەیی زۆربوو لە دیبەیتەکەدا. چونکە چەپی توندڕە و جەمسەری بەرامبەری ڕاستی توندڕەوە.

سەرەتا گومانی ئەوە هێنرایە ئاراوە کە ڕەنگە جارێکی تر دیبەت نەکەن، بەڵام ئەگەری زۆر ە بکرێت، چونکە ئەگەر بایدن بکشێتەوە ئەوا ترەمپ بە دۆڕاو و شکستخواردوو ناو دەبات. دیبەتەکە، کە نزیکەی ١٠٠ ملیون کەس لە ئەمریکا تەماشای کرد، ڕوداوێکی ناشیرین بوو لە مێژوی دیموکراسی ئەمریکیدا و نمونەیەکی ناشیرینە بۆ دونیا، کە زۆرجار بە ئاگایی و بێئاگایی لاسایی ئەمریکا دەکاتەوە.

دارستان، لە نێوان ئەمازۆن و كوردستان

دلێر محەمەد نوری

هەر بۆ زانیاری دارستانەكانی ئەمازۆن فراوانترین دارستانی جیهانن و نزیكەی بە حەوت ملیۆن كیلۆمەتر دووجار مەزەندە دەكرێت، كە ئەویش دەكاتە نیوەی تەواوی دارستانەكانی جیهان بەو چەند دارە  بەدبەختەشەوە كە لە كوردستان دەژی  و لە ڕاپەڕینەوە لێی ئەبڕین و ئەسوتێنین.

دارستانەكانی ئەمازۆن لەو جۆرەی لای خۆمان نین كە تۆ بتوانی بە مارەسۆن بە نێو دارەكانیدا ڕابكەیت و بەر چڵە دارێكیشی نەكەویت، یاخود بۆ دانیشتنی ژێر سێبەرێكی، نیو سەعات بۆ ژێر دارێك بگەڕێی ڕووتەن نەبێت و چەند سەعاتێك لە گەڵ سوڕانی گۆشەی هەتاویشدا بتوانێ سێبەری بەردەوامت پێ ببەخشێت! ئەمە ئیمكانیاتی دارستانی كوردستانە و بەڵام لە دوای ڕاپەڕینەوە هەر لێی ئەسووتێنین و هەر لێی ئەبڕین و ...دەمێ لە بێ نەوتییدا ئەیسووتێنین بۆ خۆ گەرم كردنەوە، دەمێ لە بێ غازیدا بۆ چێشت لێنان، لە كاتی خۆشیشدا خەڵوسەوانی چاو چنۆك بە شەو گاڵۆنە نەوت ئەكەن بە ژێریاندا تا وشك ببنەوە وبیانكەن بە خەڵوس بۆ فرۆشتن، جا دووبارە بیانسووتێننەوە لە كەبابخانەكان و تكە برژاندنی سەر مەقەڵی سەیرانكەران. ئێستاش تازە تازە سیاسی و بازرگانی بێ ویژدان ئەیانسووتێنن تا زەوی دایكیان بكەنە مۆڵ  بۆ ناشتن و شاردنەوەی سەفتە پارەی زیاتر نەوەك نەمام.

هی ئەمازۆنیش هێندە چڕن گەر هیندییە سورێكی بەرازیل  پاچێكی گەورە نەگرێت بە دەستەوە مەحاڵە بتوانێت یەك بستی تر بە نێویاندا هەنگاو بنێت. گەر ئەمانە دارستانیش بسووتێنن، سووتێنەر لێرە هەژارێكە بێ دەرەتان، هێندەی پینە پانتۆڵێك ئەسووتێنێ بۆ تۆوكردنی دانەوێڵەی بژێوی خێزانێك! گەر ئەو چەند ملیۆنە هیندیە سورەش كە وەك دارەكان خەڵكی ڕەسەنی ئەمازۆنن، هەر هەمووشیان سەروو پارچەیەك لەو دارستانەش بسووتێنن هێشتا لە سەر نەخشەی جیهان بە نووكی قەڵەمێكی تیژیش ئەستەمە بۆت دیاری بكرێت، بە نوقتەیەك قەبارەی سووتان،  ئەنجاش یەكێ بگیرێ لە سەر سووتاندنی دارستان، تا ماوە دەبێت زیندانی بكرێت یان باجێك وەها بدات تا ماوە بە خۆی و خێزانەكەشی نەدرێتەوە. لە كوردستانیش دارستان ئەسووتێنرێ و ئەبڕدرێ و تەختیش ئەكرێ نە كەس ورتەیەكی لێوە دێت بۆ كوشتنی بەهار و نە چاوێكیش فرمێسكێكی لێدەبارێت بۆ هەڵوەرینی گەڵای دار.